Canonical Etiketi Nedir? Ne Zaman Kullanılır ve Sık Yapılan Hatalar

Canonical etiketi, aynı veya çok benzer içeriğe birden fazla URL'den ulaşılabildiğinde Google'a hangisinin asıl sürüm olduğunu söyleyen bir HTML işaretidir. Sayfanın head bölümüne rel="canonical" öznitelikli bir link etiketi olarak eklenir ve asıl URL'yi gösterir. Basit bir satırdır; ama yanlış kurulduğunda bir e-ticaret sitesinin yarısını bir gecede indeksten düşürebilir.

Canonical neden gerekli?

Aynı içerik birden fazla URL'de bulunduğunda Google bunları yinelenen içerik olarak görür ve kendince birini seçer. Bu seçim her zaman sizin istediğiniz sürüm olmaz. Ayrıca sayfaya gelen linkler ve sinyaller farklı URL'ler arasında bölünür; üç URL'ye dağılmış on link, tek URL'de toplanmış on linkten daha az iş görür. Canonical bu sinyalleri birleştirir ve indeks temiz kalır.

Akılda tutulması gereken bir nokta: Canonical bir ipucudur, Google buna uymak zorunda değildir. Çoğu zaman uyar; ancak sayfalar gerçekten farklıysa veya diğer sinyaller (iç linkler, site haritası, yönlendirmeler) başka bir URL'yi işaret ediyorsa kendi tercihini yapar. Search Console'daki sayfa indeksleme raporunda 'Google, kullanıcının belirttiğinden farklı bir standart sayfa seçti' satırı tam olarak bunu anlatır.

Ne zaman canonical kullanılmalı?

• Her indekslenebilir sayfada kendisini gösteren bir canonical. Varsayılan olarak böyle olmalı; parametre eklenmiş kopyalar böylece kendiliğinden asıl sayfaya işaret eder.
• Aynı ürünün birden fazla kategori yolundan açılması: /erkek/ayakkabi/urun-x ve /indirim/urun-x aynı sayfaysa biri asıl seçilmeli.
• İzleme parametreleri: utm_source, gclid, fbclid gibi parametreler içeriği değiştirmez; canonical temiz URL'yi göstermeli.
• Yazdırma sürümleri, AMP veya mobil alt alan adları gibi alternatif sunumlar.
• Başka sitede yeniden yayınlanan içerik: İzinle yayınlanan yazının kopyası, alan adları arası canonical ile orijinale işaret edebilir.

Canonical'ın çözmediği durumlar da var. Sayfa tamamen kaldırıldıysa doğru araç 301 yönlendirmedir. Sayfanın hiç indekslenmemesi gerekiyorsa noindex kullanın. Farklı dillerdeki sürümler için hreflang vardır; birini diğerine canonical göstermek o dil sürümünü indeksten düşürür.

Canonical, 301 ve noindex arasında seçim

Üçü sık karıştırılır; karar için şu soruyu sorun: Kullanıcı bu URL'yi açtığında ne görmeli?

• Sayfa açılmalı ve içeriği gösterilmeli, ama aramada asıl sürüm görünmeli: canonical. Filtreli kategori sayfaları ve izleme parametreli URL'ler bu gruptadır.
• Sayfa artık yok ve yerini başka bir sayfa aldı: 301 yönlendirme. Kullanıcı eski adresi açtığında yenisine gider, linklerin değeri de onunla taşınır.
• Sayfa açılmalı ama aramada hiç görünmemeli: noindex. Teşekkür sayfaları, site içi arama sonuçları ve üye paneli sayfaları buraya girer.

Aynı sayfada canonical ve noindex'i birlikte kullanmak çelişkili bir sinyal verir: Biri 'asıl sürüm şu' derken diğeri 'bu sayfayı sayma' demiş olur. Google böyle durumlarda hangisini dikkate alacağına kendisi karar verir; sonucu siz belirleyemezsiniz. İkisinden birini seçin.

E-ticarette filtre ve parametre sayfaları

En karışık alan burası. Bir kategori sayfasındaki renk, beden, fiyat aralığı ve sıralama filtreleri birleştiğinde binlerce URL ortaya çıkar. Hepsini olduğu gibi bırakmak tarama bütçesini yer; hepsini kategoriye canonical göstermek ise arama talebi olan bazı kombinasyonları görünmez kılar.

Somut bir örnek: Bir ayakkabı mağazasının spor ayakkabı kategorisinde beş renk, on beden ve dört fiyat aralığı filtresi olsun. Yalnızca bu üç filtreden iki yüz kombinasyon çıkar; sıralama seçenekleriyle çarpıldığında sayı hızla bine yaklaşır. Bu URL'lerin büyük çoğunluğunu kimse aramaz. Ancak 'beyaz spor ayakkabı' gibi birkaç kombinasyon ciddi arama hacmine sahiptir ve kategoriye canonical gösterildiğinde bu talebi karşılayacak bir sayfanız kalmaz.

Pratik bir ayrım şöyle yapılabilir:

• Sıralama (fiyata göre, yeniden eskiye) ve görünüm (liste, ızgara) parametreleri içeriği değiştirmez; bunlar kategori sayfasına canonical göstermeli.
• Arama talebi olmayan filtre kombinasyonları (kırmızı, 38 numara, 500 TL altı) da kategoriye canonical gösterebilir ya da noindex alabilir.
• Arama talebi olan filtreler (kırmızı spor ayakkabı, deri erkek cüzdan) ayrı bir açılış sayfası gibi davranmalı: kendi canonical'ı, kendi başlığı, mümkünse kendi açıklaması ve kendine gelen iç linkler.

Hangi kombinasyonların talep gördüğünü anahtar kelime araştırmasıyla belirleyin. Kategori adını tohum olarak anahtar kelime üreticiye girmek, kullanıcıların hangi filtre kombinasyonlarını doğrudan aradığını hızlıca listeler.

Canonical ile birlikte robots.txt engeli kullanmayın. Google engellenen sayfayı tarayamazsa içindeki canonical etiketini de göremez; sinyal boşa gider.

Sayfalama

Kategori ve blog listelerindeki 2., 3., 4. sayfalar en sık yanlış yapılan yerlerden biri. Yaygın hata, tüm sayfaları ilk sayfaya canonical göstermektir. Bu, Google'a 2. sayfanın 1. sayfanın kopyası olduğunu söyler; oysa içindeki ürünler farklıdır. Sonuç, derin sayfalardaki ürünlerin geç keşfedilmesi ya da hiç keşfedilmemesidir.

Doğru yaklaşım, her sayfalı URL'nin kendisini canonical göstermesidir: /kategori?sayfa=3 kendisine işaret eder. Makul hızda yüklenen bir 'tümünü gör' sayfanız varsa sayfalı URL'leri ona canonical gösterebilirsiniz; ancak yüzlerce ürünü tek sayfada yüklemek Core Web Vitals değerlerini bozar. rel="prev" ve rel="next" işaretlerini Google uzun süredir indeksleme sinyali olarak kullanmıyor; eklemek zarar vermez ama bir şeyi de çözmez.

http/https ve www sürümleri

Aynı site dört farklı adresten açılabilir: http ve https sürümleri ile her birinin www'lu ve www'suz hali. Bunlardan yalnızca biri asıl olmalı. Burada ilk araç yönlendirmedir: Diğer üç sürüm tek adımda, 301 ile asıl sürüme gitmeli. Canonical ise asıl sürümdeki her sayfada yine asıl sürümü, tam ve mutlak URL ile göstermeli.

Sık rastlanan karışıklıklar:

• Canonical'da http yazarken sitenin https'ye yönlendirmesi. Canonical, yönlendirilen bir URL'yi göstermemeli.
• Canonical'ın www'lu, site haritasının www'suz olması. Her sinyal aynı sürümü söylemeli.
• Göreli canonical kullanmak (href="/sayfa" gibi). Teknik olarak çalışabilir ama alan adı ve protokol belirsizliği yaratır; mutlak URL yazın.
• Sondaki eğik çizgi farkı: /hizmetler ve /hizmetler/ aynı içeriği veriyorsa biri diğerine yönlenmeli ve canonical tek biçimde olmalı.

Diğer sık yapılan hatalar

• Birden fazla canonical etiketi: Tema bir tane, eklenti bir tane eklediğinde Google ikisini de yok sayabilir. Sayfa kaynağında yalnızca bir tane olduğundan emin olun.
• Canonical'ın 404 veya noindex bir sayfayı göstermesi. Hedef, indekslenebilir ve 200 yanıt veren bir sayfa olmalı.
• Tüm sitenin ana sayfaya canonical göstermesi. Genellikle bir şablon hatasıdır ve siteyi hızla indeksten düşürür; yayına almadan önce birkaç farklı sayfa tipini kontrol edin.
• Canonical'ı body içine koymak. Google yalnızca head içindeki etiketi dikkate alır; head'e yanlışlıkla yerleştirilmiş bir öğenin head'i erken kapatması bile canonical'ı geçersiz kılabilir.
• JavaScript ile sonradan eklenen veya değiştirilen canonical. Çalışabilir, ama ham HTML'deki değerle çelişiyorsa sorun çıkarır; doğru değeri sunucu tarafında basın.
• HTTP başlığı ile HTML etiketinin çelişmesi. PDF gibi HTML olmayan dosyalar için Link başlığı kullanılır; ikisini aynı sayfada farklı değerlerle vermeyin.

Canonical sorunlarını nasıl tespit edersiniz?

1. Search Console'da sayfa indeksleme raporunu açın. 'Google kullanıcının belirttiğinden farklı bir standart sayfa seçti' ve 'Kullanıcı tarafından seçilmiş standart sayfa olmayan yinelenen sayfa' gruplarını inceleyin.
2. Şüphelendiğiniz URL'yi URL denetleme aracına girin; Google'ın seçtiği canonical ile sizin belirttiğinizi yan yana görürsünüz.
3. Siteyi bir tarayıcıyla baştan sona tarayın. Canonical'ı olmayan, kendisini göstermeyen, yönlendirmeye veya 404'e giden canonical'ları toplu listeleyin. weranklab'in site denetimi bu kontrolleri sayfa bazında raporlar; kredi tabanlı çalıştığı için büyük bir değişiklikten sonra yalnızca o anda tarama başlatırsınız.
4. Düzeltmeden sonra birkaç hafta bekleyin. Google'ın canonical tercihini güncellemesi yeniden taramaya bağlıdır ve büyük sitelerde zaman alır.

Canonical, teknik SEO kontrol listesinin tek bir maddesi gibi görünür; oysa e-ticaret sitelerinde indeksin ne kadar temiz olduğunu belirleyen ana unsurlardan biridir. Yanlış bir canonical şablonu bir gecede yüzlerce sayfayı aramadan düşürebilir; doğru kurulmuş bir yapı ise aynı sayfalara dağılan sinyalleri tek yere toplar. Etkiyi izlemek için ilgili kategori kelimelerini takibe alın; sıra takibi grafiklerine düzeltme tarihini not düşerseniz sonucu aylar sonra bile okuyabilirsiniz.